استپر موتور پژو 206 قدیم آریزون

استپر موتور پژو 206 قدیم آریزون

استپر موتور که با نام‌های “موتور پلهای”، “شمع گرمکن” یا “کنترل دور آرام (RPM)” نیز شناخته می‌شود، یکی از قطعات کلیدی در سیستم هوادهی و تنظیم دور آرام موتور است.

1. استپر موتور چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

استپر موتور یک موتور الکتریکی کوچک و بسیار دقیق است که توسط کامپیوتر خودرو (ایسیو – ECU) کنترل می‌شود. وظیفه اصلی آن تنظیم مقدار هوای عبوری از مجرای بای‌پس (دربای‌پس) دریچه گاز است، هنگامی که پدال گاز رها شده است (مثلاً در حالت درجا کار کردن یا دور آرام).

وظایف اصلی استپر موتور در پژو 206 آریزون:

کنترل و تثبیت دور آرام موتور: اصلی‌ترین وظیفه آن است. هنگامی که بار اضافی بر روی موتور وارد می‌شود (مانند روشن کردن کولر، فرمان پرقدرت یا چراغ‌های بالا)، ایسیو به استپر موتور فرمان می‌دهد تا مجرای بای‌پس را کمی بازتر کند و هوای بیشتری وارد موتور کند تا دور موتور افت نکند و خاموش نشود.

جلوگیری از خاموشی موتور در حالت سرد: در هنگام استارت سرد، موتور به سوخت و هوای بیشتری نیاز دارد. استپر موتور با باز کردن مسیر هوای اضافی، به افزایش دور موتور و گرم شدن سریع‌تر آن کمک می‌کند.

کمک به عملکرد بهتر در لحظه روشن شدن خودرو: پس از استارت، موتور برای ثبات نیاز به هوای مشخصی دارد که استپر موتور این هوا را تأمین می‌کند.

2. محل قرارگیری استپر موتور در پژو 206 آریزون

استپر موتور معمولاً روی بدنه دریچه گاز (Throttle Body) نصب می‌شود. یک شلنگ پلاستیکی نسبتاً ضخیم که از روی جعبه هوا (Air Filter Box) می‌آید، به آن متصل است. تشخیص آن بسیار آسان است: یک قطعه استوانه‌ای شکل کوچک با یک کانکتور الکتریکی (معمولاً 4 یا 6 پین) که با دو یا چهار پیچ به دریچه گاز بسته شده است.

3. نشانه های خرابی استپر موتور پژو 206

خرابی این قطعه معمولاً با علائم واضحی همراه است:

نوسان دور موتور در حالت درجا (RPM): متداول‌ترین علامت است. عقربه دورموتور به صورت نامنظم بالا و پایین می‌رود (مثلاً بین 500 تا 1500 دور).

خاموش شدن ناگهانی موتور (استال کردن): به ویژه هنگام رها کردن پدال گاز، هنگام تعویض دنده یا زمانی که کولر روشن می‌شود، خودرو خاموش می‌شود.

دور آرام بسیار پایین یا بسیار بالا: ممکن است دور آرام خودرو به طور ثابت زیر 700 دور باشد (که باعث لرزش شدید می‌شود) یا بالای 1000 دور ثابت بماند.

کشیدن موتور در هنگام استارت سرد: خودرو به سختی روشن می‌شود و ممکن است چندین بار استارت بزنید.

افزایش مصرف سوخت: به دلیل تنظیم نبودن نسبت سوخت و هوا، مصرف بنزین افزایش می‌یابد.

کثیف شدن سریع شمع‌ها: اختلال در احتراق می‌تواند باعث سیاه شدن یا کثیفی زودرس شمع‌ها شود.

4. دلایل اصلی خرابی استپر موتور

کثیف شدن و گرفتگی مجرا: مهمترین دلیل. با گذشت زمان، دوده و رسوبات ناشی از گازهای بازگردانی (EGR) و گرد و غبار، مسیر عبور هوا در استپر موتور و دریچه گاز را می‌بندد و باعث اختلال در حرکت آن می‌شود.

ساییدگی مکانیکی: قطعات داخلی استپر موتور (مانند پیچ و مهره پلهای) با گذشت زمان و کارکرد بالا دچار ساییدگی می‌شوند.

خرابی الکتریکی: مشکلات در سیم‌کشی، کانکتور یا خود سیم‌پیچ‌های داخلی استپر موتور.

شوک حرارتی: به دلیل قرارگیری در مجاورت موتور، در معرض حرارت زیاد است.

5. عیب یابی و تعمیر استپر موتور پژو 206

الف) تمیز کردن استپر موتور:
اولین و ساده‌ترین اقدام، تمیز کردن آن است. این کار می‌تواند در بسیاری از موارد مشکل را حل کند.

لوازم مورد نیاز: اسپری تمیزکننده مخصوص دریچه گاز و استپر موتور (Carburetor Cleaner) – آچار مناسب (معمولاً آچار تورکس) – دستکش.

روش کار:

کانکتور برقی استپر موتور را جدا کنید.

دو یا چهار پیچ آن را باز کرده و قطعه را از روی دریچه گاز خارج کنید.

با اسپری تمیزکننده، سوزن (پین) و مجرای داخلی آن را به خوبی تمیز کنید. اجازه دهید کاملاً خشک شود.

در حین کار، مجرای بای‌پس روی دریچه گاز را نیز کاملاً تمیز کنید.

قطعه را سر جای خود ببندید و کانکتور را وصل کنید.

کالیبره کردن: پس از نصب، برای اینکه ایسیو موقعیت جدید استپر موتور را یاد بگیرد، مراحل زیر را انجام دهید:

خودرو را برای چند دقیقه روشن کنید و اجازه دهید به دمای کاری برسد (پنکه روشن شود).

آن را خاموش کنید.

کلید را از درون قفل استارت بیرون بکشید و 30 ثانیه صبر کنید. با این کار حافظه ایسیو ریست می‌شود.

دوباره خودرو را استارت بزنید. ممکن است دور موتور کمی بالا باشد که پس از چند دقیقه رانندگی به حالت نرمال بازمی‌گردد.

ب) تعویض استپر موتور:
اگر تمیز کردن مؤثر نبود، باید قطعه تعویض شود.