دریچه گاز برقی پژو 206 تیپ 2 آریزون

دریچه گاز برقی پژو 206 تیپ 2 آریزون

دریچه گاز برقی یا ETV (Electronic Throttle Valve) یکی از اجزای کلیدی سیستم مدیریت موتور در خودروهای مدرن است. برخلاف دریچه گازهای مکانیکی قدیمی که با کابل گاز مستقیم از پدال کنترل می‌شدند، در این نوع، واحد کنترل موتور (ECU) فرمان را به یک موتور الکتریکی کوچک روی دریچه گاز می‌دهد تا زاویه دریچه را تنظیم کند.

این خودرو از موتور TU5JP+ (معروف به XU7) با حجم 1587 سی‌سی استفاده می‌کند. دریچه گاز برقی در این مدل، نقش حیاتی در عملکرد نرم و بهینه موتور دارد.

اجزا و نحوه عملکرد:

بدنه دریچه (Throttle Body): یک محفظه آلومینیومی که در مسیر ورودی هوا به موتور قرار می‌گیرد.

سوپاپ (Valve یا پروانه): یک صفحه دایره‌ای که با چرخش خود، میزان هوای ورودی به موتور را کنترل می‌کند.

موتور الکتریکی (Actuator Motor): یک موتور DC که بر اساس فرمان دریافتی از ECU، سوپاپ را می‌چرخاند.

سنسورهای موقعیت (Position Sensors): معمولاً دو سنسور پتانسیومتر (یک سنسور اصلی و یک سنسور ثانویه برای اطمینان) وجود دارد که موقعیت دقیق سوپاپ را به طور لحظه‌ای به ECU گزارش می‌دهند.

راهگاه بای‌پس (Bypass Passage): یک کانال کوچک که حتی وقتی سوپاپ کاملاً بسته است، مقدار بسیار کمی هوا برای کارکرد در حالت آرام (دور آرام) به موتور می‌رساند. این راهگاه معمولاً توسط یک پیچ کالیبره شده (پیچ دور آرام) قابل تنظیم است.

نحوه کار:
وقتن شما پدال گاز را فشار می‌دهید، سنسور پدال گاز (APP Sensor) موقعیت پدال را به ECU گزارش می‌دهد. ECU با توجه به این سیگنال و سایر پارامترها (مانند دمای موتور، بار موتور، وضعیت کروز کنترل و…)، بهترین زاویه برای دریچه گاز را محاسبه کرده و به موتور الکتریکی داخل دریچه گاز فرمان می‌دهد. سپس با دریافت اطلاعات از سنسورهای موقعیت، از اجرای دقیق فرمان اطمینان حاصل می‌کند.
ویژگی‌ها و مزایای دریچه گاز برقی در پژو 206:

کنترل دقیق‌تر هوا: ECU می‌تواند میزان هوای ورودی را با دقت بسیار بالا کنترل کند.

کاهش آلایندگی: با کنترل بهینه نسبت هوا به سوخت.

کارکرد نرم در دور آرام: ECU به طور خودکار دریچه گاز را برای جبران بارهای اضافی (مثل روشن شدن کولر) تنظیم می‌کند.

قابلیت کروز کنترل (سرعت ثابت): این سیستم بدون دریچه گاز برقی غیرممکن است.

سیستم کنترل کشش (Traction Control): در صورت لیز خوردن چرخ‌ها، ECU می‌تواند با بستن جزئی دریچه گاز، قدرت موتور را کاهش دهد.

حذف کابل گاز: باعث سادگی و کاهش وزن می‌شود.

علائم خرابی دریچه گاز برقی پژو 206:

خرابی این قطعه می‌تواند باعث مشکلات متعددی شود. شایع‌ترین علائم عبارتند از:

نوسان دور آرام (کم و زیاد شدن دور موتور): رایج‌ترین نشانه خرابی است. دور موتور به طور نامتعارفی بالا و پایین می‌رود.

خاموشی موتور در دور آرام: مخصوصاً وقتی کولر یا فرمان هیدرولیک تحت بار قرار می‌گیرد، موتور ممکن است خاموش شود.

لرزش شدید موتور در حالت درجا: خودرو در حالت دنده خلاص یا دنده ۱ و ۲ به شدت می‌لرزد.

کاهش شتاب و قدرت موتور: احساس می‌کنید خودرو “تنبل” شده و گاز نمی‌خورد.

افزایش مصرف سوخت: به دلیل اختلال در نسبت هوا به سوخت.

روشن شدن چراغ چک (Check Engine): ECU خطاهای مربوط به عملکرد دریچه گاز را در حافظه ذخیره می‌کند. کدهای رایج مانند “P0120” (مدار سنسور موقعیت دریچه گاز) یا “P2135” (عدم تطبیق ولتاژ دو سنسور موقعیت) هستند.

پرش خودرو در سرعت‌های پایین: مخصوصاً هنگام رها کردن پدال گاز.

دلایل عمده خرابی:

کثیف شدن و تجمع دوده: رایج‌ترین دلیل. دوده و رسوبات ناشی از گازهای EGR در اطراف سوپاپ و راهگاه بای‌پس جمع شده و حرکت آن را مختل می‌کنند.

خرابی سنسورهای موقعیت: این سنسورها به مرور زمان فرسوده می‌شوند.

خرابی موتور الکتریکی: موتور داخل دریچه گاز ممکن است بسوزد یا گیر کند.

مشکلات الکتریکی: اتصال circuit، قطعی در سیم‌کشی یا بد اتصالی کانکتورها.

تعمیر و نگهداری:

سرویس و تمیز کردن: اولین و ساده‌ترین اقدام، شستشوی دریچه گاز با اسپری مخصوص تمیزکننده دریچه گاز برقی است. این کار باید هر ۳۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ کیلومتر انجام شود.

هشدار: هنگام تمیز کردن، هرگز سوپاپ را با دست تکان ندهید، زیرا به موتور الکتریکی آسیب می‌زند. اجازه دهید محلول خودش رسوبات را حل کند.

ریست و تطبیق (Adaptation): پس از تمیز کردن، جدا کردن باتری یا نصب دریچه گاز جدید، ECU باید موقعیت صفر دریچه گاز را دوباره یاد بگیرد. این فرآیند “تطبیق” یا “آموزش” نام دارد و معمولاً باید با دستگاه دیاگ (Diagnostic Tool) انجام شود. در غیر این صورت، خودرو ممکن است دور آرام نامناسبی داشته باشد.

تعویض قطعه: در صورت خرابی سخت‌افزاری (سنسور یا موتور)، معمولاً کل واحد دریچه گاز باید تعویض شود، زیرا تعمیر آن به صورت جداگانه اغلب مقرون به صرفه نیست و نیاز به دقت بالایی دارد.