سنسور مپ زیمنس آریزون

 سنسور مپ (MAP) زیمنس آریزون

سنسور MAP (Manifold Absolute Pressure) یا سنسور فشار مطلق مانیفولد، یکی از حسگرهای حیاتی در سیستم مدیریت موتور خودروهای انژکتوری است. سنسوری که با نام زیمنس آریزون شناخته می‌شود، در واقع توسط شرکت زیمنس ویدو (Siemens VDO) که یک سازنده معتبر و جهانی قطعات خودرو است، تولید شده است. “آریزون” احتمالاً به یک سری خاص یا کد محصول اشاره دارد، اما در بازار ایران معمولاً این سنسورها به طور کلی با این نام شناخته می‌شوند.

این سنسورها به دلیل کیفیت و دقت بالا، روی خودروهای داخلی مانند تیبا، پژو ۲۰۶، ۲۰۷، پارس و سمند (با موتور TU5) و بسیاری از دیگر خودروها نصب شده‌اند.
وظیفه اصلی سنسور MAP

وظیفه اصلی سنسور MAP، اندازه‌گیری فشار مطلق داخل مانیفولد ورودی (منیفولد هوا) است. این فشار با خلاء ایجاد شده توسط پیستون‌های موتور رابطه مستقیم دارد.

داده خروجی این سنسور برای واحد کنترل الکترونیکی (ECU) خودرو بسیار حیاتی است و ECU از آن برای محاسبه موارد زیر استفاده می‌کند:

مقدار سوخت مورد نیاز (بار موتور): فشار پایین در مانیفولد (خلاء زیاد) نشان‌دهنده دور آرام یا بار کم است و نیاز به سوخت کمتر دارد. فشار بالا (خلاء کم) نشان‌دهنده بار زیاد موتور (مثلاً هنگام شتاب گیری یا حرکت در سربالایی) است و ECU سوخت بیشتری را تزریق می‌کند.

تعیین زمان احتراق (آوانس و ریتارد): ECU بر اساس بار موتور، بهترین زمان برای جرقه زنی را محاسبه می‌کند.

کنترل نسبت هوا به سوخت (Lambda): کمک می‌کند تا موتور همیشه در بهینه‌ترین حالت ممکن کار کند.

تشخیص نوسانات دور موتور (EGR و …): در برخی سیستم‌ها برای تشخیص عملکرد صحیح EGR نیز استفاده می‌شود.

نحوه کار سنسور

سنسور MAP معمولاً از یک المان پیزوالکتریک یا یک تراشه MEMS (سیستم میکروالکترومکانیکی) تشکیل شده که در پاسخ به تغییرات فشار، یک سیگنال الکتریکی تولید می‌کند.

اتصالات: این سنسور معمولاً سه سیم دارد:

سیم تغذیه (Vcc): معمولاً ۵ ولت از ECU دریافت می‌کند.

سیم زمین (Ground): اتصال به بدنه یا منفی باتری.

سیم سیگنال (Signal): سیگنال خروجی سنسور که یک ولتاژ متغیر (معمولاً بین ۰.۵ تا ۴.۵ ولت) را به ECU ارسال می‌کند.

مکانیزم:

در دور آرام، خلاء مانیفولد زیاد است → فشار کم است → سنسور یک ولتاژ پایین (حدود ۰.۸ تا ۱.۲ ولت) ارسال می‌کند.

با باز شدن گاز و افزایش بار موتور، خلاء کاهش می‌یابد → فشار افزایش می‌یابد → سنسور یک ولتاژ بالاتر (تا حدود ۴.۵ ولت) ارسال می‌کند.

ویژگی‌ها و مزایای سنسور زیمنس آریزون

دقت و قابلیت اطمینان بالا: محصولات زیمنس ویدو به دلیل استانداردهای کیفی دقیق، از اعتبار زیادی برخوردارند.

طول عمر مناسب: در شرایط نرمال کارکرد، طول عمر این سنسورها بسیار خوب است.

سازگاری عالی با ECU: این سنسورها به گونه‌ای کالیبره شده‌اند که با نرم‌افزار ECU خودروهای ایرانی (مانند خودروهای ایران خودرو و سایپا) سازگاری کامل داشته باشند.

واکنش‌پذیری سریع: تغییرات فشار را به سرعت تشخیص داده و به ECU گزارش می‌دهد.

علائم خرابی سنسور MAP زیمنس آریزون

در صورت خرابی این سنسور، خودرو با مشکلات متعددی روبرو خواهد شد:

کم کشی یا ناپایداری دور آرام: خودرو در حالت درجا کار کردن، دور موتور پایینی دارد یا خاموش می‌شود.

استارت بد یا روشن نشدن خودرو: ECU نتواند مقدار سوخت مناسب برای استارت را محاسبه کند.

کاهش قدرت و شتاب گیری ضعیف: خودرو “سنگین” می‌شود و در سربالایی یا هنگام سبقت گیری مشکل دارد.

افزایش مصرف سوخت: به دلیل ارسال اطلاعات نادرست به ECU و تزریق سوخت بیشتر.

خام سوزی (Backfire): انفجار در سیستم اگزوز.

روشن شدن چراغ چک (Check Engine): ECU خطاهای مربوط به سنسور MAP را در حافظه ذخیره می‌کند. کدهای رایج مانند P0105, P0106, P0107, P0108 می‌توانند مرتبط باشند.

تغییر غیرعادی صدای موتور.

نحوه تست و عیب‌یابی سنسور

خواندن کد خطا (Diagnostic): اولین و بهترین قدم، اتصال دیاگ به خودرو و خواندن کدهای خطا است.

تست ولتاژ خروجی با مولتی‌متر:

مولتی‌متر را روی حالت ولتاژ DC قرار دهید.

سیم مثبت پراب را به سیم سیگنال سنسور و سیم منفی را به بدنه وصل کنید.

در حالت دور آرام، ولتاژ باید پایین (حدود ۰.۸-۱.۲V) باشد.

با گاز دادن ناگهانی، ولتاژ باید به طور پیوسته و سریع افزایش یابد (تا حدود ۴V یا بیشتر).

اگر ولتاژ صفر بود (قطع سیم)، ثابت بود یا تغییر نمی‌کرد، سنسور خراب است.

تست بصری و مکانیکی:

بررسی اتصالات و سیم‌های مربوط به سنسور از نظر شکستگی یا شل بودن.

بررسی شیلنگ واکیوم متصل به سنسور از نظر ترک خوردگی، پارگی یا مسدود بودن.

نکات مهم هنگام خرید و نصب

خرید از مراکز معتبر: به دلیل وجود قطعات تقلبی در بازار، حتماً از فروشگاه‌های معتبر و دارای گارانتی خرید کنید. محصول اصل زیمنس معمولاً بسته‌بندی سالم، لوگو و مارک واضح و کیفیت ساخت ملموسی دارد.

مطابقت شماره قطعه: شماره دقیق قطعه درج شده روی سنسور قدیمی را با نمونه جدید مطابقت دهید.

نصب صحیح: پس از اطمینان از سالم بودن شیلنگ واکیوم، سنسور جدید را در جای خود محکم ببندید و اتصال الکتریکی آن را کاملاً چک کنید.

ریست کردن ECU: در برخی موارد پس از تعویض سنسور، بهتر است با باز کردن قطب منفی باتری برای چند دقیقه، حافظه ECU ریست شود تا مقادیر قدیمی (Trim) پاک شود.