پتانسیومتر دریچه گاز پژو 405 ساژم آریزون

پتانسیومتر دریچه گاز پژو 405 ساژم آریزون

1. پتانسیومتر دریچه گاز چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

پتانسیومتر دریچه گاز، یک سنسور الکترونیکی است که روی محور دریچه گاز نصب می‌شود. وظیفه اصلی آن اندازه‌گیری زاویه باز شدن دریچه گاز و ارسال این اطلاعات به صورت یک سیگنال ولتاژ به کامپیوتر خودرو (ECU) است.

به زبان ساده، این سنسور به ECU می‌گوید که راننده چه مقدار پدال گاز را فشار داده است (۰٪ تا ۱۰۰٪).

2. نقش و اهمیت پتانسیومتر در پژو 405 آریزون:

ECU خودروی شما (که اغلب به نام واحد کنترل موتور شناخته می‌شود) از اطلاعات این سنسور برای انجام محاسبات حیاتی استفاده می‌کند:

تعیین مقدار پاشش سوخت (انژکتور): هرچه دریچه گاز بیشتر باز باشد، هوای بیشتری وارد موتور می‌شود و ECU دستور پاشش سوخت بیشتر را می‌دهد.

تعیین زمان آوانس و ریتارد جرقه ( timing): موقعیت دریچه گاز بر روی لحظه دقیق جرقه زدن شمع‌ها تأثیر مستقیم دارد.

کنترل ساسات الکترونیکی (در صورت وجود): کمک به کنترل دور آرام موتور.

قطع کردن کروز کنترل (در صورت فعال بودن): با برداشتن پا از روی پدال گاز، سیگنال سنسور تغییر کرده و کروز کنترل غیرفعال می‌شود.

کنترل نرم تغییر دنده (در خودروهای دنده اتوماتیک): اطلاعات TPS به ECU گیربکس ارسال می‌شود.

به طور خلاصه، پتانسیومتر دریچه گاز یکی از حسگرهای کلیدی برای تعیین “نیت” راننده (شتاب گیری یا کاهش سرعت) و بهینه‌سازی عملکرد موتور است.

3. مشخصات فنی پتانسیومتر پژو 405 آریزون:

نوع: پتانسیومتر غیرتماسی (فیلم ضخیم). این نوع از یک المان مقاومتی و یک اسلایدر مکانیزی بهره می‌برد. در مدل‌های قدیمی‌تر ممکن است از نوع سیمی (پتانسیومتر چرخشی) باشد، اما نوع غیرتماسی رایج‌تر و بادوام‌تر است.

سیگنال خروجی: یک سیگنال ولتاژی آنالوگ که معمولاً بین 0.5 تا 4.5 ولت متغیر است.

ولتاژ در حالت بسته (Idle): حدود 0.5 تا 0.9 ولت.

ولتاژ در حالت کاملاً باز (WOT): حدود 4.2 تا 4.7 ولت.

سیم‌کشی: معمولاً دارای یک کانکتور سه یا چهار پین:

پین 1 (در مدل 3 پین): تغذیه 5 ولت مرجع از ECU (Vref).

پین 2 (در مدل 3 پین): سیم اتصال به زمین (Earth).

پین 3 (در مدل 3 پین): سیم سیگنال خروجی به ECU (Signal).

4. علائم خرابی پتانسیومتر دریچه گاز پژو 405:

وقتی این سنسور خراب شود، ECU نمی‌تواند موقعیت دقیق دریچه گاز را تشخیص دهد و مشکلات زیر بروز می‌کنند:

نوسان دور موتور به ویژه در حالت درجا (آرام): دور موتور به صورت ناگهانی کم و زیاد می‌شود.

کشیدن موتور (Hesitation) و گاز نخوردن خودرو: هنگام فشار دادن پدال گاز، خودرو به خوبی شتاب نمی‌گیرد و ممکن است حرکت پرشی داشته باشد.

خاموش کردن ناگهانی موتور (Stalling): مخصوصاً وقتی پدال گاز را رها می‌کنید یا در هنگام توقف، موتور ناگهان خاموش می‌شود.

افزایش مصرف سوخت: به دلیل ارسال اطلاعات نادرست به ECU و اختلال در نسبت هوا به سوخت.

عملکرد ضعیف و لرزش موتور: موتور به نرمی کار نمی‌کند و زیر بار، لرزش دارد.

روشن شدن چراغ چک (Check Engine): ECU خطاهای مربوط به سنسور موقعیت دریچه گاز را در حافظه ذخیره می‌کند. کدهای رایج معمولاً P0120, P0121, P0122, P0123 (مربوط به مدار و عملکرد سنسور) هستند.

دنده‌عقب گرفتن سخت (در خودروهای دنده‌ای): به دلیل نوسان دور موتور، هماهنگی لازم برای دنده عقب گرفتن وجود ندارد.

5. روش‌های تشخیص و عیب‌یابی:

خواندن کد خطا (Diagnostic): اولین و بهترین قدم، اتصال دیاگ به خودرو و خواندن کدهای خطا از ECU است.

اندازه‌گیری ولتاژ با مولتی‌متر:

پراب مولتی‌متر را به سیم سیگنال سنسور وصل کنید.

در حالت باز بودن دریچه گاز (با دست)، ولتاژ باید به آرامی و به طور پیوسته از حدود 0.5 ولت به 4.5 ولت برسد و برنگردد. هرگونه نوسان ناگهانی، پرش یا قطعی در ولتاژ نشانه خرابی سنسور است.

بررسی بصری: باز کردن سنسور و بررسی ساییدگی یا خرابی المان مقاومتی (در انواع قدیمی).

6. نحوه تعویض و کالیبره کردن (تنظیم):

هشدار: این کار نیاز به تخصص و دقت دارد. در صورت عدم اطمینان، به مکانیک مراجعه کنید.

خاموش کردن خودرو: باتری را جدا کنید.

باز کردن کانکتور سنسور: کانکتور برق سنسور را فشار داده و جدا کنید.

باز کردن پیچ‌ها: معمولاً دو پیچ تورکس سنسور را روی بدنه دریچه گاز نگه داشته‌اند.

درآوردن سنسور قدیمی: سنسور را به آرامی از محور دریچه گاز خارج کنید.

نصب سنسور جدید: سنسور جدید را روی محور قرار دهید. این مرحله بسیار مهم است!

تنظیم اولیه (Initial Setting):

سنسور را طوری روی پیچ‌ها سوار کنید که کاملاً محکم نباشد و بتوان آن را چرخاند.

کانکتور برق آن را وصل کنید و باتری را متصل کنید.

خودرو را روشن کنید.

با استفاده از دیاگ یا مولتی‌متر (روی سیم سیگنال)، ولتاژ خروجی سنسور در حالت درجا (Idle) را اندازه بگیرید.

سنسور را به آرامی بچرخانید تا ولتاژ به حدود 0.55 تا 0.65 ولت برسد. این محدوده ولتاژ ایده‌آل برای دور آرام پژو 405 آریزون است.

پس از رسیدن به این ولتاژ، در همان حالت، پیچ‌های سنسور را محکم کنید.

پاک کردن حافظه ECU: با دیاگ، کدهای خطای قدیمی را پاک کنید یا برای چند دقیقه قطب منفی باتری را جدا نگه دارید.

تست نهایی: خودرو را روشن کرده و عملکرد آن را در حالت درجا و هنگام شتاب گیری تست کنید.